اختلالات خلقی چیست؟
اختلالات خلقی (Mood Disorders) گروهی از اختلالات روانشناختی هستند که در آنها خلق یا وضعیت هیجانی فرد برای مدت طولانی دچار تغییر میشود و بر نحوه تفکر، احساس، رفتار و عملکرد روزمره او تأثیر میگذارد. این اختلالات میتوانند روابط خانوادگی، عملکرد شغلی، تحصیلی و کیفیت زندگی فرد را به میزان قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهند.
در روانشناسی، خلق به حالت هیجانی پایدار و فراگیری گفته میشود که بر برداشت فرد از خود، دیگران و جهان اثر میگذارد. در مقابل، عاطفه به بیان بیرونی و قابل مشاهده احساسات فرد، مانند حالت چهره، لحن صدا و رفتارهای هیجانی، اطلاق میشود.
علائم اختلالات خلقی
افراد مبتلا به اختلالات خلقی ممکن است طیف گستردهای از علائم را تجربه کنند. این علائم بسته به نوع اختلال، شدت و مدت آن متفاوت هستند.
شایعترین علائم عبارتاند از:
- احساس غم، اندوه یا ناامیدی مداوم
- احساس پوچی یا بیانگیزگی
- تحریکپذیری و زودرنجی
- احساس سرخوشی یا افزایش غیرطبیعی انرژی (در برخی اختلالات مانند دوقطبی)
- تغییرات شدید خلق و نوسانات هیجانی
- کاهش یا افزایش خواب
- تغییر در اشتها و وزن
- کاهش میل و عملکرد جنسی
- کاهش تمرکز، حافظه و توانایی تصمیمگیری
- تغییر در سرعت گفتار و فعالیتهای روزانه
- احساس بیارزشی یا گناه
- افکار مرگ یا خودکشی در برخی افراد
در بسیاری از موارد، این علائم باعث اختلال در عملکرد اجتماعی، خانوادگی، تحصیلی و شغلی فرد میشوند و ادامه زندگی روزمره را با دشواری همراه میکنند.